ned   l   eng  
 
 

Nieuws
Actueel & Activiteiten
Naaba Yambaga?
De Stichting
Publicaties & Publiciteit
Fotoarchief
Contact

Naaba Yambaga?
 
 
Wie is Naaba Yambaga?
Naaba Yambaga betekent ‘dorpschef Yambaga’.
Voluit heet onze hoofdpersoon Yambaga Ouédraogo. Hij is in 1817 in het dorp Ouomsom in het huidige Burkina Faso (West-Afrika) geboren en rond 1840 als dorpschef, bijnaam 'De Panter' geïnstalleerd. Niet voor lang. Rondtrekkende bendes hadden het voorzien op jonge, sterke mannen en ontvoerden Yambaga om hem vervolgens via de slavenmarkt in Kumasi (Ghana) te koop aan te bieden. In die periode is de Nederlandse overheid druk doende om aan de ‘Goudkust’ (de kust van Ghana) recruten voor het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (KNIL) te werven. Yambaga Ouédraogo wordt verkocht aan het KNIL en krijgt de Nederlandse naam ‘Molemans’ toebedeeld.

Om welke geschiedenis gaat het hier?
In de loop van de 19e eeuw werft Nederland ruim 3000 soldaten voor het KNIL aan de westkust van Afrika. Het leger in Nederlands Indië heeft te kampen met een tekort aan vrijwilligers en bezit nog enkele handelsposten aan de Goudkust, het huidige Ghana. Met de koning van het Ashanti-rijk in Ghana sluit Nederland een verdrag om recruten te leveren. Krijgsgevangenen en slaven kunnen hun vrijheid kopen met een voorschot op hun soldij. Vanuit de Ghanese kustplaats Elmina worden de Afrikaanse soldaten naar Batavia op Java verscheept. In feite gaat het hier om verkapte slavernij. De slavernij was inmiddels afgeschaft en om te voorkomen dat de Engelsen en Fransen achter de wervingspraktijken van de Nederlanders zouden komen, worden er officiële documenten opgesteld waaruit de vrije status van de recruten moet blijken. Daarnaast veranderen de Nederlanders de meeste Afrikaanse namen in klinkende Hollandse namen zoals Land, Recht, Klink, Boom, Wit, Hek en...Molemans.

Hoe vergaat het de afrikaanse soldaten in Nederlands Indië?
Tijdens hun langdurige diensttijd in Nederlands Indië overlijden de meeste Afrikaanse soldaten. Enkele honderden keren terug naar hun geboorteplaats in Afrika. Het overige deel trouwt inheemse vrouwen en sticht families. Op Java ontstaan Indo-Afrikaanse gemeenschappen van belanda hitam (‘zwarte Hollanders’), de bijnaam van de Afrikaanse soldaten op Java. Na de onafhankelijkheid van Indonesië in 1949 trekken de nazaten van de belanda hitam naar Nederland. Daar worden de Afrikaanse ‘roots’ opnieuw ontdekt. Sinds 1981 komen de Indo-Afrikaanse nazaten regelmatig bijeen op reünies.
Hoe vergaat het de soldaat Molemans?
Yambaga Ouédraogo is in de koloniale samenleving opgegaan met een nieuwe identiteit die hij van het KNIL heeft gekregen: als ‘Jacobus Molemans’ dient hij 21 jaar onder de wapenen en vestigt zich na afloop in de garnizoensstad Poerworedjo op midden-Java. Samen met zijn inheemse vrouw Mina krijgt hij een zoon, Jan Molemans, die als militair in de voetsporen van zijn vader treedt. De ‘vierde en vijfde generatie’ Molemans woont in Nederland en ontdekte in 2003 het ware verhaal van de afstamming. Ter nagedachtenis aan de stamvader van de familie is de Stichting Naaba Yambaga opgericht op 25 augustus 2004.
 
 
 
ondersteund door: